Нийтлэл

  • Нийгмийн суралцаа

    Ардчилсан улс орон нийгэм, эдийн засгаа хөгжүүлэхэд төр засгийнхаа үйл ажиллагааг аль болох ил тод болгож (transparency), бүх дансыг нь шилэн байлган, холбогдох төрийн (нийтийн) ажилтнуудтай нь шуурхай хариуцлага тооцдог (accountability) болчихвол нийгэм өөрөө алдаагаа тухай бүрт нь засаж залруулаад, тодорхой мөчлөгтэй сонгуулиар эрх баригчдаа дүгнээд явчихна гэж монголчууд бид итгэж ирлээ. Гэтэл энэ нь хүн бүрт хөгжиж, дэвжих гарааны боломж олгодог ардчилсан, чөлөөт эдийн засагтай нийгмийг байгуулахад шаардлагатай боловч хангалттай нөхцөл биш гэдгийг бидний шилжилтийн гэх хорин таван жилийн түүх харуулж байна. Харин тэр хангалттай нөхцөл нь юу байхыг Монголын сэхээтнүүд хайж эрэлхийлж байгаа ч одоо хэр нь нэгдсэн ойлголт, нэр томьёонд буулгаж чадаагүй явж ирлээ. Байж болох нэгэн санааг Английн Оксфордын их сургууль дээр саяхан болсон олон улсын хурлын үеэр хөгжлийн эдийн засагч, профессор Пол Колиер хэлснийг, жаахан лавлан судлаад хүндэт уншигч та бүхэнтэйгээ хуваалцахыг энд зорив. БАЙГАЛИЙН БАЯЛАГ ЕРӨӨЛ БОЛОХ НӨХЦӨЛ Байгалийн баялгийн удирдлагын институт (NRGI) гэдэг ...

    2015.07.01
  • Авлигыг хязгаарласан хөрөнгийн зах зээл

    Монголбанк Засгийн газартай харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурснаасаа хойш гурван жилд ойролцоогоор 3.5 их наяд төгрөг хэвлэж, янз бүрийн хөтөлбөр нэрээр арилжааны банкуудаар дамжуулан эдийн засагт нийлүүлж ирлээ. Улсын төсвийн орлогын дөрөвний гуравтай тэнцэхүйц энэ их мөнгө зах зээлийн үнээс бараг гурав дахин хямд хүүгээр банкуудад очиж, тэд өөрсдийн зардал, ашгаа тооцон 3-4 хувиар өсгөн хэрэглэгчид зээлүүлдэг болов. Ийнхүү арилжааны хэдхэн банк үнэ тогтворжуулах, орон сууцны хөнгөлөлттэй зээл олгох зорилгоор тодорхой хугацаагүй, зээлүүлж чадахгүй бол буцаах гэх ямар нэг хязгаарлалтгүйгээр 5-6 хувийн хүүтэй олон тэрбум төгрөг авсаар байна. Банкууд энэ хөнгөлөлттэй зээлүүдээ иргэд, компаниудад дамжуулан олгох нь ноднингоос эрс багасчээ. Өнгөрсөн оны эцсээр “Экспортыг дэмжих, импортыг орлох 888 төсөл”-ийн хүрээнд зуугаад компани зээл авсан байна. Төсөлд хамрагдсан, тэгээд шаардлагатай бүх бичиг баримтыг бүрдүүлсэн ч тэр зээлээс авч чадахгүй байгаа компаниуд нь аргаа бараад нэгдэж “777-гийн бүлэг”-төрийн бус байгууллага байгуулж Засгийн газарт шахалт үзүүлэх, “алагчлахгүй” байхыг шаардан хэвлэлийн бага ...

    2015.06.24
  • Өрийг өөгшүүлсэн мөнгөний зах зээл

    Саяхан болтол шүү дээ, шинэ зуун эхэлж байх үед Монгол Улс гадаадын хөрөнгийн зах зээлээс зээл авч чаддаггүй байлаа. Бид газар доороо баялагтай болохоос гар дээрээ валютгүй байсан цаг. Гадаадын орнууд хоол хүнсээр тусалж, гал алдахын даваан дээр минь цахилгаан станцаа засах, нүүрсээ авах мөнгө өгч, нийслэлчүүд хөлдчихөлгүй өвөлждөг байлаа. Улсын төсвийн алдагдлаа хүртэл гадаадын тусламжаар хааж байсансан.Сүүлийн арваад жилд газар доорх баялгаа гадаадын хүч, хөрөнгөөр олборлож, урд хөршдөө борлуулсаар эдийн засаг ч олон дахин томорч, нэг хүнд ногдох дундаж орлого 1990 оныхоос арав дахин өсөв.Улсын төсөв ч томорч, алдагдал нь нэмэгдсээр эдийн засгийнхаа арваад хувийг давах болжээ. Энэ алдагдлыг хоёр хувьд хүргэх хууль уржнан баталсан ч жилийн дараа зургаа болгон өөрчлөв. Харин эдийн засаг томорсон тул гадаадаас зээл авах боломж бүрдэж, Монгол Улсын Засгийн газар бонд гаргаж эхэллээ. Аль ч Засгийн газрын урт хугацаатай үнэт цаас нь тухайн орны хамгийн эрсдэл багатай, тогтмол орлоготой хөрөнгө оруулалт байдаг. Эрсдэл бага ...

    2015.06.17
  • "Өгөөдэй" Бонд

    Засгийн газар тавдугаар сарын 28-нд ээлжит бус хуралдаанаараа олон улсын хөрөнгийн зах зээлд нэг тэрбум хүртэлх ам.долларын бонд гаргахаар шийдэв. Гурван жилийн өмнө түрүүчийн Засгийн газар 1.5 тэрбум ам долларын “Чингис” бонд гаргасан ч анхнаасаа юунд зарцуулахаа шийдээгүй байсан учир бараг хоёр жил шахам хоосон дарж, хүүг нь хий төлж байж арай чүү гэж нэг тараасан даа.Шинэ бондын зорилго нь “төсвийн алдагдлыг бага зардалтай, урт хугацаатай эх үүсвэрээр санхүүжүүлэх, төлбөрийн тэнцлийг дэмжих, дунд хугацаанд эргэн төлөгдөх Засгийн газрын болон Засгийн газрын баталгаа бүхий гадаад үнэт цаасны эргэн төлөлтийн хугацааг сунгах, төсвийн ачааллыг жигдлэх өрийн зохицуулалтын арга хэмжээг авах” явдал гэнэ. Энэ зорилгыг нягтлан задалж яах гээд буйг тодруулж болно.Гадаад өрийг эргэн төлөх хугацааг сунгах гэдэг нь 2017 онд хугацаа нь дуусаж буй “Чингис” бондын 500 сая ам.долларын өрийг Засгийн газар төлж чадахгүй, зарцуулсан гэх төслүүд нь зээлээ эргэн төлөхгүй байгаа учраас түүнийг шинэ бондын орлогоор бага багаар одооноос буцаан худалдан ...

    2015.06.10
  • Жорлондоо живэх гэж байж юуны чинь АСЕМ...

    Монгол Улсын төр засаг, ялангуяа нийслэлийн үе үеийн удирдлагууд улаанбаатарчуудын амьдралаар олон жил тоглолоо. Шилжилтийн жилүүдэд хотын дарга байсан, иргэдээс биш намаас томилогддог этгээдүүд, тэдний гар хөл бологсод, улс төрийн намын баг зүүсэн луйварчид нийслэлийн газрыг хулгайлан зувчуулж, агаар, усны бохирдлыг цэвэрлэх нэрээр олон тэрбум төгрөг завшиж ирэв. Эцэст нь тэд хотыг маань жорлонд нь живүүлэх гэж байна.Цэвэрлэх байгууламж ажиллахгүй байна, Туул гол өмхий боллоо гэж сүүлийн арваад жил иргэд гомдол гаргасан. Би хүртэл 2011 онд “Хаягдсан Туул”, 2012 онд “Туул минь чи хаана байна, 2013 онд “Нийслэл хот-Хөгжлийн чөдөр”, 2014 онд “Ус-Үнэлэгдээгүй эрдэнэ” зэрэг (http:// jargaldefacto.com/) хэдэн нийтлэл бичиж хотын цэвэр усны хангамж, бохир усны цэвэрлэгээ, усны үнэ, хэрэглээг шүүмжилснээс гадна хэрхэн шийдэх талаар олон санаа дэвшүүлсэн билээ.Төв болон урьдчилан цэвэрлэх байгууламжид ноцтой зөрчил гармагц хэвлэл мэдээллээр сүртэй шуугиж, тухайн үеийн хотын дарга, хариуцсан “нэртэй” яамдын сайд, хурган түшмэд хар тэргээрээ давхиж ирээд л түргэн шуурхай арга хэмжээ авна, ...

    2015.06.03